ayodhyakaanda

3.2.176

चौपाई
કૌસલ્યા ધરિ ધીરજુ કહઈ। પૂત પથ્ય ગુર આયસુ અહઈ।।
સો આદરિઅ કરિઅ હિત માની। તજિઅ બિષાદુ કાલ ગતિ જાની।।
બન રઘુપતિ સુરપતિ નરનાહૂ। તુમ્હ એહિ ભાિ તાત કદરાહૂ।।
પરિજન પ્રજા સચિવ સબ અંબા। તુમ્હહી સુત સબ કહઅવલંબા।।
લખિ બિધિ બામ કાલુ કઠિનાઈ। ધીરજુ ધરહુ માતુ બલિ જાઈ।।
સિર ધરિ ગુર આયસુ અનુસરહૂ। પ્રજા પાલિ પરિજન દુખુ હરહૂ।।
ગુર કે બચન સચિવ અભિનંદનુ। સુને ભરત હિય હિત જનુ ચંદનુ।।
સુની બહોરિ માતુ મૃદુ બાની। સીલ સનેહ સરલ રસ સાની।।

3.2.175

चौपाई
અવસિ નરેસ બચન ફુર કરહૂ। પાલહુ પ્રજા સોકુ પરિહરહૂ।।
સુરપુર નૃપ પાઇહિ પરિતોષૂ। તુમ્હ કહુસુકૃત સુજસુ નહિં દોષૂ।।
બેદ બિદિત સંમત સબહી કા। જેહિ પિતુ દેઇ સો પાવઇ ટીકા।।
કરહુ રાજુ પરિહરહુ ગલાની। માનહુ મોર બચન હિત જાની।।
સુનિ સુખુ લહબ રામ બૈદેહીં। અનુચિત કહબ ન પંડિત કેહીં।।
કૌસલ્યાદિ સકલ મહતારીં। તેઉ પ્રજા સુખ હોહિં સુખારીં।।
પરમ તુમ્હાર રામ કર જાનિહિ। સો સબ બિધિ તુમ્હ સન ભલ માનિહિ।।
સૌંપેહુ રાજુ રામ કૈ આએ સેવા કરેહુ સનેહ સુહાએ।

3.2.174

चौपाई
સબ પ્રકાર ભૂપતિ બડ઼ભાગી। બાદિ બિષાદુ કરિઅ તેહિ લાગી।।
યહુ સુનિ સમુઝિ સોચુ પરિહરહૂ। સિર ધરિ રાજ રજાયસુ કરહૂ।।
રા રાજપદુ તુમ્હ કહુદીન્હા। પિતા બચનુ ફુર ચાહિઅ કીન્હા।।
તજે રામુ જેહિં બચનહિ લાગી। તનુ પરિહરેઉ રામ બિરહાગી।।
નૃપહિ બચન પ્રિય નહિં પ્રિય પ્રાના। કરહુ તાત પિતુ બચન પ્રવાના।।
કરહુ સીસ ધરિ ભૂપ રજાઈ। હઇ તુમ્હ કહસબ ભાિ ભલાઈ।।
પરસુરામ પિતુ અગ્યા રાખી। મારી માતુ લોક સબ સાખી।।
તનય જજાતિહિ જૌબનુ દયઊ। પિતુ અગ્યાઅઘ અજસુ ન ભયઊ।।

3.2.173

चौपाई
બૈખાનસ સોઇ સોચૈ જોગુ। તપુ બિહાઇ જેહિ ભાવઇ ભોગૂ।।
સોચિઅ પિસુન અકારન ક્રોધી। જનનિ જનક ગુર બંધુ બિરોધી।।
સબ બિધિ સોચિઅ પર અપકારી। નિજ તનુ પોષક નિરદય ભારી।।
સોચનીય સબહિ બિધિ સોઈ। જો ન છાડ઼િ છલુ હરિ જન હોઈ।।
સોચનીય નહિં કોસલરાઊ। ભુવન ચારિદસ પ્રગટ પ્રભાઊ।।
ભયઉ ન અહઇ ન અબ હોનિહારા। ભૂપ ભરત જસ પિતા તુમ્હારા।।
બિધિ હરિ હરુ સુરપતિ દિસિનાથા। બરનહિં સબ દસરથ ગુન ગાથા।।

दोहा/सोरठा
કહહુ તાત કેહિ ભાિ કોઉ કરિહિ બડ઼ાઈ તાસુ।
રામ લખન તુમ્હ સત્રુહન સરિસ સુઅન સુચિ જાસુ।।173।।

3.2.172

चौपाई
અસ બિચારિ કેહિ દેઇઅ દોસૂ। બ્યરથ કાહિ પર કીજિઅ રોસૂ।।
તાત બિચારુ કેહિ કરહુ મન માહીં। સોચ જોગુ દસરથુ નૃપુ નાહીં।।
સોચિઅ બિપ્ર જો બેદ બિહીના। તજિ નિજ ધરમુ બિષય લયલીના।।
સોચિઅ નૃપતિ જો નીતિ ન જાના। જેહિ ન પ્રજા પ્રિય પ્રાન સમાના।।
સોચિઅ બયસુ કૃપન ધનવાનૂ। જો ન અતિથિ સિવ ભગતિ સુજાનૂ।।
સોચિઅ સૂદ્રુ બિપ્ર અવમાની। મુખર માનપ્રિય ગ્યાન ગુમાની।।
સોચિઅ પુનિ પતિ બંચક નારી। કુટિલ કલહપ્રિય ઇચ્છાચારી।।
સોચિઅ બટુ નિજ બ્રતુ પરિહરઈ। જો નહિં ગુર આયસુ અનુસરઈ।।

3.2.171

चौपाई
પિતુ હિત ભરત કીન્હિ જસિ કરની। સો મુખ લાખ જાઇ નહિં બરની।।
સુદિનુ સોધિ મુનિબર તબ આએ। સચિવ મહાજન સકલ બોલાએ।।
બૈઠે રાજસભાસબ જાઈ। પઠએ બોલિ ભરત દોઉ ભાઈ।।
ભરતુ બસિષ્ઠ નિકટ બૈઠારે। નીતિ ધરમમય બચન ઉચારે।।
પ્રથમ કથા સબ મુનિબર બરની। કૈકઇ કુટિલ કીન્હિ જસિ કરની।।
ભૂપ ધરમબ્રતુ સત્ય સરાહા। જેહિં તનુ પરિહરિ પ્રેમુ નિબાહા।।
કહત રામ ગુન સીલ સુભાઊ। સજલ નયન પુલકેઉ મુનિરાઊ।।
બહુરિ લખન સિય પ્રીતિ બખાની। સોક સનેહ મગન મુનિ ગ્યાની।।

3.2.170

चौपाई
નૃપતનુ બેદ બિદિત અન્હવાવા। પરમ બિચિત્ર બિમાનુ બનાવા।।
ગહિ પદ ભરત માતુ સબ રાખી। રહીં રાનિ દરસન અભિલાષી।।
ચંદન અગર ભાર બહુ આએ। અમિત અનેક સુગંધ સુહાએ।।
સરજુ તીર રચિ ચિતા બનાઈ। જનુ સુરપુર સોપાન સુહાઈ।।
એહિ બિધિ દાહ ક્રિયા સબ કીન્હી। બિધિવત ન્હાઇ તિલાંજુલિ દીન્હી।।
સોધિ સુમૃતિ સબ બેદ પુરાના। કીન્હ ભરત દસગાત બિધાના।।
જહજસ મુનિબર આયસુ દીન્હા। તહતસ સહસ ભાિ સબુ કીન્હા।।
ભએ બિસુદ્ધ દિએ સબ દાના। ધેનુ બાજિ ગજ બાહન નાના।।

3.2.169

चौपाई
રામ પ્રાનહુ તેં પ્રાન તુમ્હારે। તુમ્હ રઘુપતિહિ પ્રાનહુ તેં પ્યારે।।
બિધુ બિષ ચવૈ સ્ત્રવૈ હિમુ આગી। હોઇ બારિચર બારિ બિરાગી।।
ભએગ્યાનુ બરુ મિટૈ ન મોહૂ। તુમ્હ રામહિ પ્રતિકૂલ ન હોહૂ।।
મત તુમ્હાર યહુ જો જગ કહહીં। સો સપનેહુસુખ સુગતિ ન લહહીં।।
અસ કહિ માતુ ભરતુ હિયલાએ। થન પય સ્ત્રવહિં નયન જલ છાએ।।
કરત બિલાપ બહુત યહિ ભાી। બૈઠેહિં બીતિ ગઇ સબ રાતી।।
બામદેઉ બસિષ્ઠ તબ આએ। સચિવ મહાજન સકલ બોલાએ।।
મુનિ બહુ ભાિ ભરત ઉપદેસે। કહિ પરમારથ બચન સુદેસે।।

3.2.168

चौपाई
બેચહિં બેદુ ધરમુ દુહિ લેહીં। પિસુન પરાય પાપ કહિ દેહીં।।
કપટી કુટિલ કલહપ્રિય ક્રોધી। બેદ બિદૂષક બિસ્વ બિરોધી।।
લોભી લંપટ લોલુપચારા। જે તાકહિં પરધનુ પરદારા।।
પાવૌં મૈં તિન્હ કે ગતિ ઘોરા। જૌં જનની યહુ સંમત મોરા।।
જે નહિં સાધુસંગ અનુરાગે। પરમારથ પથ બિમુખ અભાગે।।
જે ન ભજહિં હરિ નરતનુ પાઈ। જિન્હહિ ન હરિ હર સુજસુ સોહાઈ।।
તજિ શ્રુતિપંથુ બામ પથ ચલહીં। બંચક બિરચિ બેષ જગુ છલહીં।।
તિન્હ કૈ ગતિ મોહિ સંકર દેઊ। જનની જૌં યહુ જાનૌં ભેઊ।।

3.2.167

चौपाई
બિલપહિં બિકલ ભરત દોઉ ભાઈ। કૌસલ્યાલિએ હૃદયલગાઈ।।
ભાિ અનેક ભરતુ સમુઝાએ। કહિ બિબેકમય બચન સુનાએ।।
ભરતહુમાતુ સકલ સમુઝાઈં। કહિ પુરાન શ્રુતિ કથા સુહાઈં।।
છલ બિહીન સુચિ સરલ સુબાની। બોલે ભરત જોરિ જુગ પાની।।
જે અઘ માતુ પિતા સુત મારેં। ગાઇ ગોઠ મહિસુર પુર જારેં।।
જે અઘ તિય બાલક બધ કીન્હેં। મીત મહીપતિ માહુર દીન્હેં।।
જે પાતક ઉપપાતક અહહીં। કરમ બચન મન ભવ કબિ કહહીં।।
તે પાતક મોહિ હોહુબિધાતા। જૌં યહુ હોઇ મોર મત માતા।।

Pages

Subscribe to RSS - ayodhyakaanda